در 14 اکتبر 2025 پروژه جوملا نسخه 6 را با نام رمز Kuimarisha منتشر کرد. این نسخه که حاصل دو سال تلاش و ۳۰۰ درخواست ادغام از سوی داوطلبان در سراسر جهان است، برخلاف تغییرات چشمگیر و پر سر و صدای نسخههای گذشته، مسیری هوشمندانه و استراتژیک را دنبال میکند: بهبود بنیان فنی، افزایش امنیت و سرعت، و تسهیل تجربه کاربری بدون ایجاد تغییرات ناگهانی در ظاهر و ساختار. درادامه این مطلب با قابلیت های جدید جوملا 6 آشنا می شوید:
1- ارتقای تجربه کاربری در پنل مدیریت
پشتیبانی از حالت تاریک (دارک مود)
یکی از پرطرفدارترین تغییرات ظاهری در جوملا ۶، پشتیبانی رسمی از حالت تاریک در پنل مدیریت است. این قابلیت به صورت خودکار بر اساس تنظیمات سیستم عامل کاربر فعال میشود و امکان تغییر دستی نیز وجود دارد که خستگی چشم کاربران را به ویژه در کار با سایت در محیطهای کمنور کاهش میدهد. ویرایشگر TinyMCE نیز با این قابلیت هماهنگ شده است.
مدیریت رسانه بازطراحی شده
مدیریت فایلها در جوملا ۶ دستخوش تغییرات اساسی شده است. مدیر رسانه به طور کامل بازنویسی شده و اکنون دارای رابط کاربری جدید با آیکونهای بصریتر و نوار ابزار قدرتمند است. از جمله قابلیتهای جدید میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بارگذاری با کشیدن و رها کردن (Drag-and-Drop)
- نمایش پیشنمایش برای انواع فایلها (نه فقط تصاویر) مانند PDF و اسناد Word
- ابزارهای ویرایش در مرورگر شامل برش، تغییر اندازه و چرخش
- فیلدهای سفارشی جدید برای صوت، ویدیو و اسناد در نسخه ۶.۱
بهبود دسترسیپذیری (Accessibility)
جوملا ۶ استانداردهای WCAG 2.2 AA را در پنل مدیریت پیادهسازی کرده است. این به معنای پشتیبانی بهتر از صفحهخوانها، ناوبری با صفحه کلید، و مدیریت فوکوس است که استفاده از سایت را برای افراد دارای معلولیت بسیار آسانتر میکند. تایپوگرافی و فاصلهگذاری المانها نیز برای بهبود خوانایی بازبینی شده است.
2- افزایش بهرهوری برای مدیران و توسعهدهندگان
بهروزرسانی خودکار هسته
با معرفی چارچوب امن TUF در نسخه ۵.۱ و تکمیل آن در نسخه ۶.۰، اکنون هسته جوملا میتواند به صورت خودکار به روز شود. مدیران سایتها دیگر نیازی به پیگیری دستی وصلههای امنیتی ندارند؛ سیستم در پسزمینه به روزرسانیهای امنیتی و اصلاحی را اعمال میکند و فاصله زمانی بین انتشار وصله و اعمال آن را از هفتهها به ساعتها کاهش میدهد. این قابلیت به طور پیشفرض در نصبهای جدید فعال است و میتوان آن را در تنظیمات کامپوننت Joomla Update مدیریت کرد.
پلاگین Backward Compatibility ۶
یکی از هوشمندانهترین تصمیمات در مسیر ارتقا، افزودن پلاگین «Behaviour - Backward Compatibility 6» در نسخه ۵.۴ است. این پلاگین در نسخه ۵.۴ هیچ کاری جز وجود داشتن و فعال بودن انجام نمیدهد. اما پس از ارتقا به جوملا ۶ فعال میشود و به عنوان یک لایه سازگاری عمل میکند تا افزونههای شخص ثالث که هنوز به طور کامل با جوملا ۶ سازگار نشدهاند، همچنان به کار خود ادامه دهند.
ابزار Health Checker
جوملا ۶ ابزار جدید Health Checker را معرفی میکند که وضعیت کلی سلامت سایت را بررسی میکند. این ابزار فراتر از بررسی بهروز بودن افزونهها عمل میکند و نمای جامعی از سلامت فنی و امنیتی وبسایت ارائه میدهد.
---
3- ارتقای قابلیتهای مدیریت محتوا
ویرایشگر TinyMCE نسخه ۸
ویرایشگر متن پیشفرض جوملا از نسخه ۶ به نسخه ۸ ارتقا یافته است. این نسخه جدید امکانات پیشرفتهتر و دسترسیپذیری بهتری را ارائه میدهد که تجربه ویرایش محتوا را برای نویسندگان و ویراستاران روانتر میکند.
فیلدهای سفارشی جدید
دو نوع فیلد سفارشی به جوملا ۶ اضافه شده است:
· فیلد Notes (یادداشت): امکان افزودن توضیحات راهنما و نکات آموزشی بین فیلدهای سفارشی را فراهم میکند. این ویژگی برای بهبود تجربه کاربران در هنگام پر کردن فرمهای محتوایی بسیار کاربردی است.
· فیلد Numbers (اعداد): نمایش اعداد با قالببندی اختیاری ارز مانند پول، نرخ ارز و غیره را ممکن میسازد.
قابلیت کنترل نسخه (Versioning) پیشرفته
یکی از کمبودهای جدی نسخههای پیشین، عدم پشتیبانی از کنترل نسخه برای فیلدهای سفارشی بود. در جوملا ۶، سیستم ورژنینگ به فیلدهای سفارشی نیز تعمیم یافته است. اکنون هنگام بازیابی نسخه قدیمی یک مقاله، دادههای فیلدهای سفارشی آن نیز به همراه محتوای اصلی بازگردانده میشود.
4- نوآوریهای نسخه ۶.۱ (آوریل ۲۰۲۶)
جوملا ۶.۱ که در آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، قابلیتهای جدید قابل توجهی را اضافه کرد:
Proof-of-Work CAPTCHA
سیستم ضد اسپم جدیدی که بدون نیاز به حساب کاربری یا API کار میکند. در پسزمینه و بدون دخالت کاربر، معماهای ریاضی سادهای را حل کرده و از ورود رباتها جلوگیری میکند.
Visual Workflow Editor
اکنون میتوان فرآیندهای انتشار محتوا را به صورت نمودار تعاملی مدیریت کرد. این ابزار دید کاملی از مسیر انتشار یک مطلب از ابتدا تا انتها ارائه میدهد.
پشتیبانی از نسخهبندی و ارتباطات چندزبانه برای ماژولها
ماژولها اکنون از تاریخچه نسخهها پشتیبانی میکنند. همچنین در سایتهای چندزبانه، میتوان نمونههای ماژول را در زبانهای مختلف به یکدیگر متصل کرد.
5-. بهبودهای فنی در پشتصحنه
پشتیبانی از PHP 8.5
با انتشار نسخههای ۶.۰.۲ و ۵.۴.۲، جوملا پشتیبانی کامل از PHP 8.5 را نیز اضافه کرده است که امکان استفاده از جدیدترین امکانات زبان PHP را فراهم میکند.
حذف کدهای منسوخ و کاهش حجم هسته
یکی از اولویتهای اصلی تیم توسعه جوملا ۶، پاکسازی کدهای قدیمی و منسوخ است. کدهای منسوخ شده در نسخههای ۴.x در جوملا ۶ حذف شدهاند که منجر به هستهای تمیزتر، سریعتر و امنتر میشود.
بهینهسازی عملکرد
بهبودهای قابل توجهی در عملکرد جوملا ۶ صورت گرفته است:
- کش فایلهای زبان برای افزایش سرعت بارگذاری سایتهای چندزبانه
- CSS transitions در قالبهای Cassiopeia (فرانتاند) و Atum (بکاند) برای ناوبری روانتر بین صفحات
- بهبود سرعت کوئریهای پایگاه داده که در سایتهای حاوی تعداد زیادی مقاله تا ۲۵ برابر سریعتر گزارش شده است
6- ارتقا و پشتیبانی
فرآیند ساده ارتقا
ارتقا از جوملا ۵.۴ به جوملا ۶ یک «بهروزرسانی» (Upgrade) محسوب میشود نه «مهاجرت» (Migration). با فعال بودن پلاگین Backward Compatibility ۶، اکثر افزونهها بدون مشکل به کار خود ادامه خواهند داد. حداقل نیازمندیهای سرور برای جوملا ۶ عبارتند از:
- PHP نسخه ۸.۳ یا بالاتر (توصیه شده: ۸.۴ یا ۸.۵)
- MySQL ۸.۰.۱۳+ یا MariaDB ۱۰.۴+ (توصیه شده: ۱۰.۶ یا بالاتر)
چرخه پشتیبانی
جوملا ۵ تا ۱۷ اکتبر ۲۰۲۷ از پشتیبانی امنیتی برخوردار خواهد بود و جوملا ۶ تا اکتبر ۲۰۲۹ پشتیبانی میشود. پشتیبانی از نسخه ۵.۴ تا ۱۳ اکتبر ۲۰۲۷ ادامه دارد، بنابراین کاربران جوملا ۵ عجلهای برای ارتقا ندارند.
جمعبندی
نسخه ۶ جوملا یک ارتقای هوشمندانه و پایدار است. بدون ایجاد تغییرات ناگهانی و پر سر و صدا، کیفیت فنی، امنیت و تجربه کاربری را در تمام سطوح ارتقا میدهد. از بهروزرسانی خودکار و دارک مود گرفته تا مدیر رسانه بازطراحی شده و پشتیبانی از آخرین نسخههای PHP، جوملا ۶ بستر محکمی برای سالهای آینده فراهم کرده است. کاربران جوملا ۵ میتوانند با خیالی آسوده برنامهریزی ارتقای خود را آغاز کنند و کاربران نسخههای قدیمیتر نیز دلیلی قویتر از همیشه برای مهاجرت به هسته مدرن و امن جوملا ۶ دارند.